Shkupi

Tuesday, 20 June 2017

Shkypi - Emri i lashtë i Shkupit Fjala Shkyp është një fjalë që shqiptohet shumë lehtë në gjuhën shqipe. Të ngjashme janë edhe fjalët kryp dhe qyp.

Por në gadishullin Ilir nuk ka asnjë popull që mund ta shiptojë fjalën Shkyp. Prandaj kur erdhën romakët në Gadishullin Ilir ata nuk ishin në gjendje ta theksonin tingullin Y prandaj edhe e zëvenëduan me U dhe në latinisht u shkruajt si Scupi.

Për një periudhë të gjatë Shkupi është quajtur paralelisht me dy emra, Shkypi dhe Scupi. Por pasi që Roma kishte bërë Shkupin qendër administrative dhe gjuha latine ishte gjuhë zyrtare emri Shkypi fillon të shuhet dhe Scupi shëndërrohet në Shkupi për shkak se edhe i ngjanë Shkypit dhe mund të shqiptohet edhe nga romakët.

Fatëmirësisht, Shkypi mbijeton te turqit në formën Üsküb dhe Üsküp.

Publikuar nga Agron Selimaj më 20 Qershor 2017 në Nju Xherzi, SHBA

Ndryshuar me 5 Korrik 2017:

Vëreni se shkronja "v" në latinisht tingëllon "u". Dhe Romakët te emri Scupi e kan shkruar me "u" e jo me "v". Pra nuk e kan shkruar "Scvpi".

Germa "u" nuk ka egzistuar në alfabetin antik latin. Ajo është shtuar për shkak të fjalëve të huaja për një tingull që nuk ka egzistuar në latinisht. Ky fakt na tregon se germa "u" në fjalën Scupi nuk paska qenë për tingullin "u" por për diçka tjetër.

Në të njejtën kohë ky fakt përforcon teorinë e Shkypit dhe rrëzon mundësinë e të qenurit Skop/Shkop për shkak se në latinisht germa "o" dhe tingulli "o" egzistojnë dhe në latinisht do të ishte Scopi. Por jo, nuk është.

Tuesday, 8 August 2017 Shkypi - Emri i lashtë i Shkupit (Shtesa 1)

Pra në artikujt

A jemi ne Shqiptarë apo Shkuptarë? - Një teori nga Agron Selimaj dhe

Shkypi - Emri i lashtë i Shkupit kemi sjellur fakte se si është ndryshuar emri i qytetit të Shkupit gjatë shekujve.

Sot ju sjellim edhe një fakt nga greqishtja klasike që forcon ato fakte edhe më shumë.

Romakët nga alfabeti i marrë nga etruskët, përdornin shkronjën "v" për tingullin "u". Prandaj, sipas tyre Shkupi duhet të shkruhet si "Scvpi" por ky emër në këtë formë është shumë i rrallë. Forma më shpeshtë e Shkupit në gjuhën latine është "Scupi". Por pse, kur shkronja "u" ishte e huaj për romakët. Siç është kjo shkronjë kineze "臼" për neve, të cilën e kemi shumë vështirë ta përdorim, ashtu ishte edhe "u" për romakët. Pra tendenca për ta përdorur shkronjën tradicionale "v" ishte e shumë e madhe.

Por ato nuk ishin të njejta. Sepse ypsiloni në greqinë klasike kishte tingullin si shkronja "Y" në shqip, apo ajo "ü" në gjermanisht apo turqisht.

Pra edhe në latinisht romakët u munduan ta ruanin origjinalin e emrit që tingëllonte si Skypi. Por egziston edhe një fakt tjetër.

Në latinisht, kombinimi SC disa herë tingëllon si "SK" (si Skender) disa herë si "SH" (si shpella). Por në praktikë, pasi që për romakët shkronja "u" ishte e huaj dhe nuk kishte rregulla për të. Shkronja më e afërt ishte "v" prandaj edhe lexohej si Skupi kur shruhej Scvpi. Por ky shkrim është shumë i rrallë. Scupi, jo që vetëm lexohej si Skypi nga disa, por pasi që shkronja "u" nuk ishte "v" atëherë edhe kombinimi "SC" lexohej "sh" që rezultonte në Shypi apo edhe në Shkypi.

Publikuar nga Agron Selimaj më 5 Gusht 2017 në Nju Xherzi, SHBA